— Шу боис, кимга мурожаат қилишим зарур? Уларни сақлаш учун қабул қилиш тартиби қандай амалга оширилади?
Р.НЕЪМАТОВ, Данғара тумани
— Нотариус ҳужжатларни сақлаш учун рўйхат бўйича қабул қилиб олади. Рўйхатнинг бир нусхаси нотариусда қолади, бошқа нусхаси ҳужжатларни сақлаш учун топширган шахсга берилади.
Агар ҳужжатлар лозим тарзда ўраб жойлаштирилган бўлса, шахснинг илтимосига кўра, нотариус уларни рўйхатсиз ҳам қабул қилиб олиши мумкин. Ҳужжатлар ўрамига нотариуснинг муҳри қўйилади ҳамда у нотариус ва ҳужжатларни топширган шахс томонидан имзоланади. Бундай ҳолларда нотариус ҳужжатлар ўрамининг бут сақланиши учун жавоб беради.
Ҳужжатларни сақлаш учун топширган шахсга гувоҳнома берилади.
Сақлаш учун қабул қилинган ҳужжатлар уларни сақлаш учун топширган шахсга ёки унинг қонуний вакилига гувоҳнома ва рўйхатни тақдим этганидан кейин ёхуд суднинг қарори бўйича қайтариб берилади.
Иноятхон КАРИМОВА, Данғара тумани давлат нотариал идораси нотариуси
— Ўғлим 12 ёшда. Қонуний никоҳимиз бўлмаганлиги сабабли, унинг туғилганлик ҳақидаги гувоҳномасида ўғлимга менинг фамилиям берилган. Ўғлимнинг фамилиясини отасининг фамилиясига ўзгартириш мумкинми?
Пўлатхон МАҚСУДОВА, Фарғона тумани
— Мумкин. Сиз ва турмуш ўртоғингиз шахсингизни тасдиқловчи ҳужжатингиз ҳамда боланинг туғилганлик ҳақидаги гувоҳномаси билан боланинг туғилиши қайд қилинган ФҲДЁ органига биргаликда оталикни белгилаш тўғрисидаги ариза орқали мурожаат этишингиз лозим. 10 ёш ва ундан катта бўлган болага нисбатан оталик унинг розилиги билан белгиланади. Шу боис, фарзандингиз ҳам ФҲДЁ бўлимига боради ва сизлар томондан берилган аризага шахсий имзосини қўяди. Оталик белгилаш хусусидаги аризага асосан ФҲДЁ органи боланинг туғилганлиги ҳақидаги далолатнома ёзувига отаси тўғрисидаги маълумотларни шу куниёқ киритади ҳамда туғилганлик ҳақида янги гувоҳнома беради.
Оталик белгиланишининг асосий омилларидан бири ота-онанинг турли сабабларга кўра ўзаро қонуний никоҳдан ўтмаганлигидир. Юқорида таъкидлаганимиздек, оталик ота-онанинг ФҲДЁ органига берган биргаликдаги аризаси асосида, бундай ариза бўлмаган тақдирда, суднинг ҳал қилув қарорига биноан белгиланади. Алоҳида ҳолларда оталикни белгилаш ҳақидаги ариза ота-онасининг ёки улардан бирининг яшаш жойидаги ФҲДЁ органига бола туғилмасидан аввал ҳам берилиши мумкин.
Агар боланинг туғилганлиги ҳақидаги далолатнома ёзувига отаси тўғрисидаги маълумотлар никоҳ тузилганлиги тўғрисидаги гувоҳнома ёки оталикни белгилаш ҳақидаги аризага асосан киритилган бўлса, у ҳолда ота ҳақидаги маълумотлар суд тартибида бекор қилинмай туриб, бошқа шахс томонидан бу болага нисбатан оталик белгиланиши мумкин эмас.
Саволга Фарғона тумани 2-сон ФҲДЁ бўлими мудири Одинахон УСМОНОВА жавоб берди.